کنترل و تنظیم روند تخمگذاری و رشد جنین در مرغان تخمگذار

شروع تخمگزاری هنگامی است که پرنده به بلوغ جنسی رسیده باشد.بلوغ جنسی زمانی روی میدهد که ارتباط خونی بین غدد هیپوتالاموس و غده هیپوفیزقدامی تکمیل گردد.در این صورت غده هیپوتالاموسس برروی غده هیپوفیزقدامی تاثیر میگذارد و غده هیپوفیزقدامی نیز برروی تخمدان پرنده تاثیر میگزارد.نتیجه این تاثیر,افزایش اندازه فولیکول,تخمک گذاری و تخمگزاری می باشد.مهمترین عوامی موثر بر بلوغ جنسی پرنده و شروع تخمگزاری,برنامه نوردهی (شدت و طول مدت نور)و تغذیه می باشند.تاثیر هورمونهای غده هیپوفیز قدامی سبب رشد چند فولیکول همزمان می شود.به طوری که در هرزمان ممکن در دوره تخمگذاری پرنده,چندین زرده با اندازه های مختلف برروی تخمدان قابل مشاهده باشد.پاره شدن بزرگترین فولیکول و رهاشدن تخمک,تحت تاثیر واکنشهای هورمونی صورت میگیرد.مکانیسم دقیق اولین تخمک گذاری مشخص نیست ولی دخالت واکنشهای عصبی و هورمونی در این پدیده محرز شده است.تخمک گذاری دوم و تخمک گذاریهای بعد از آن ,توسط گذاشتن تخم مرغ قبلی تنظیم می شود.به طوری که هر تخمک گذاری حدود 15-40 دقیقه بعد از تخمگذاری قبلی صورت می گیرد.زمان عبور یک تخم مرغ از اویداکت حدود 23 تا 26 ساعت است.هرچه این طولانی تر باشد,تخمک گذاری بعدی نسبت به تخمک گذاری قبلی با تاخیر زمانی بیشتری اتفاق می افتد.هنگامی که تخمک گذاری انجام شده و تخمک رها شده توسط اینفاندیبولوم در برگرفته می شود,میزان هورمونهای آزاد شده از تخمدان به حدی است که برروی هیپوفیزقدامی تاثیر گذاشته و مانع از ترشح هورمونهای آن می گردد.همان طوری که قبلا گفته شد تخمک گذاری توسط هورمونهای غده هیپوفیز کنترل می شود,بنابر این تخمک گذاری با تاثیر بر غده هیپوفیز مانع از تخمک گذاری بعدی می شود,زمانی که تخم چند ساعت را در رحم سپری کرد,اثر بازدارندگی هورمونهای تخمدان برروی غده هیپوفیز متوقف می شود و ترشح هورمونهای غده هیپوفیز شروع شده و چند ساعت بعد تخمک گذاری بعدی انجام می گیرد.مرغها چند روز متوالی تخمگذاری می کنند که به آن فاز فعال تخمگذاری گفته می شود(سیکل).پس از این چند روز,مرغ 1 یا چند روز تخم نمی گذاردکه به آن توقف کوتاه گفته می شود(اسکیپ).اغلب مرغهای تخمگذار امروزی 3 تا 8 تخم در هر فاز فعال تخمگذاری می گذارنند.مرغ هایی که اولین تخم مرغ فاز فعال تخمگذاریشان را در ساعات اولیه روز می گذارند,فاز فعال تخمگذاری طولانی تری داشته و در نتیجه تولید بیشتری دارند.

رشد جنینی

رشد جنینی در دو مرحله صورت می گیرد.مرحله اول درداخل بدن مرغ و مرحله دوم درون تخم مرغ ودر خارج از بدن,زمان لازم برای جوجه کشی 22 روز است.یک روز آن در بدن مرغ و 21 روز دیگر در دستگاه جوجه کشی انجام می گیرد.درشد جنینی قبل از تخمگذاری در حدود 15 دقیقه پس از رها شدن زرده روی تخمدان وورود آن به اینفاندیبولوم شروع می شود.در واقع این زمان,زمان یکی شدن سلولهای جنسی نر و ماده و تشکیل سلول تخم می باشد.حدود 5 ساعت بعد,سلول تخم وارد ناحیه ایستموس می شود و اولین تقسیم سلولی انجام گرفته,دو سلول به وجود می آید.در حدود 20 دقیقه بعد,هریک از دو سلول تقسیم شده و چهار سلول به وجود می آید.هنگامی که تخم مرغ ناحیه ایستموس را ترک می کند,رویان از هشت سلول تشکیل شده است و زمانی که تخم مرغ چهار ساعت در رحم توقف کرده باشد,جنین از یک توده سلولی شامل 256 سلول تشکیل یافته است.

هنگامی تخم مرغ بارور,بدن مرغ را ترک می کند,جنین از حدود 1000 سلول تشکیل شده است که از نظر بافت شناسی متمایز گشته و به گروههایی تقسیم شده اند که هریک از آنها در آینده,بافت ها و دستگاههای مختلف بدن پرنده را تشکیل می دهند.از آنجا که جنین مرغ با بدن مادر هیچگونه ارتباطی ندارد,تمام نیازهای خود شامل جذب مواد غذایی,تنفس و دفع زائد باید درداخل تخم مرغ صورت بگیرد.برای این منظور ,اطراف جنین را غشاءهایی احاطه کرده اند که به عنوان واسطه اعمالی مانند تغذیه,تنفس و دفع مواد زائد بین جنین و محتویات تخم مرغ عمل میکنند.این غشاءها شامل کیسه زرده,آمنیون و آلانتوئیس هستند.

کیسه زرده,زرده تخم مرغ را برگرفته و غشاء آن آنزیمی ترشح می کند که موجب محلول بودن محتویات زرده می شود تا بدین وسیله امکان جذب مواد غذایی زرده و رشد جنین فراهم گردد.کیسه زرده و محتویات باقیمانده آن,بلافاصله پیش از خروج جوجه از تخم مرغ,جذب حفره بدن آن می شود و به عنوان ذخیره غذایی موقت برای جوجه تازه به دنیا آمده عمل می کند. به همین علت است که جوجه تازه به دنیا آمده ,می تواند تا چندین ساعت پس از خروج از تخم مرغ بدون غذا دوام بیاورد.در داخل کیسه آمنیون,مایع سیالی وجود دارد که جنین در آن شناور است و این ماده به رشد جنین کمک می کند.غشاء آلانتوئیس از روز سوم رشد جنین شروع به تشکیل کرده و واسطه تنفس,دفع و انتقال کلسیم از پوسته تخم مرغ به جنین برای تشکیل اسکلت می باشد.

در پنج روز اول رشد جنینی,تمام دستگاهها و اندامهای بدن طیور تشکیل  و تکمیل می گردد و در پنجمین روز ,جنس پرنده که زمان لقاح مشخص شده است,تظاهر می یابد.در ششمین روز ,منقار شکل طبیعی خود را پیدا می کند و روز هفتم رشد بدن تسریع می شود و پرهای نرم که منشاء پرهای بعدی هستنند در روز هشتم ظاهر می شونند.در پانزدهمین روز,جنین میچرخد تا به موازات محور تخم مرغ قرار بگیرد.در این حالت سرجنین به طرف انتهای بزرگ تخم مرغ است.در هفدهمین روز ,سر می چرخد و منقار در زیر بال راست و به طرف پائین ترین قسمت اتاقک هوائی تخم مرغ که اکنون توسعه یافته  و بزرگ شده است,قرار می گیرد.در روز نوزدهم,کیسه زرده شروع به ورود به حفره بدن می کند و جوجه در مو قعیتی قرار می گیرد که بتواند به پوسته ضربه بزند. در بیستمین روز,کیسه زرده کاملا جذب حفره بدن جوجه می شود . منقار جوجه با سوراخ کردن غشاء داخلی پوسته وارد اتاقک هوائی می شود و دستگاه تنفس فعالیت خود را آغاز می کند . سپس جوجه با منقار خود به پوسته ضربه زده و تلاش می کند تا از هوای بیرون تنفس نماید.

در بیست و یکمین روز,جوجه به ضربه زدن به پوسته ادامه می دهد.شایان ذکر است که در حالت طبیعی,ضربه زدن در ناحیه نزدیک  به انتهای بزرگ تخم مرغ خواهد بود. از زمانی که اولین شکستگی در پوسته رخ می دهد تا زمان خروج جوجه,10 تا 20 ساعت طول می کشد.

مدیریت بهره وری و تولید اقتصادی بلدرچین

نویسنده:محمد علی موسوی

^{کاردان تکنولوژی پرورش طیور( مدیر گروه تولیدی ایران طیور}

^{web:www.iran-poultry.com (emil:[e-mail])}

^{پرورش بلدرچین در ایران سابقه بیش از ۱۰ سال در ایران دارد و افراد زیادی جهت تولید آن اقدام نموده اند.شایان ذکر است با وجود فعالیت زیاد در این صنعت میانگین تولید گوشت بسیار پایین است و دلیل آن شاید فقط جدی نگرفتن این فعالیت بسیار سودزا از لحاظ تخصصی میباشد به طوری که میتوان به صورت قطعی بیان نمود که بالغ بر 63 درصد افرادی که وارد این فعالیت اقتصادی میشود صرفا برای سود بیشتر و مدت پرورش و رشد کوتاه جذب این کار میشوند در صورتی که این فعالیت اقتصادی چنانچه با مطالعه قبلی و اسفاده از تجربیات افراد نخبه و صاحب نظر در این زمینه آغاز نشود میتوان گفت وارد کار اقتصادی شده ایم که نتنها سود زا نمی باشد بلکه به علت اینکه روز به روز به امید بهبود وضع اقتصادی و بالابردن تولید تعداد پرندگانی که از لحاظ صرفه اقتصادی مفید نیستنند اضافه میشود قابل کنارگیری نیز نمیباشد. شاید این مطلب شما را به فکر ببرد که چگونه امکان دارد که تولید باعث ضرر گردد جواب سوال شما این است که:همه ما میدانیم که صنعت مرغداری در ایران با وجود مشکلات فراوان همچنان سودزا میباشد دلیل این امر گذشت زمان و مجبور بودن بکارگیری روش های نوین تولید میباشد که این راهکارها شامل مدیریت هزینه و مدیریت اصلاح نژاد میباشد. در صنعت پرورش بلدرچین نیز دقیقا این امر باید جدی گرفته شود و با تولیدی بر طبق علم روز اصلاح نژاد بلدرچین و بازهم مدیریت هزینه به سود قابل قبولی برسیم.متاسفانه برخی سود جویان که به دور از هرگونه تخصصی وارد این فعالیت شده اند افراد سرمایه گزار غیر مطلع از مسائل مختلف پرورش طیور را وارد این عرصه مینمایند و پس از گذشت مدتی با اطلاعات غلط و مدیریت ناصحیح دچار مشکل میکنند از آنجایی که اینجانب به صورت نزدیک با برخی از این سود جویان در ارتباط بوده ام لازم به تذکر میدانم که این افراد با این اقدام خود نتنها به سود فراوانی دست نخواهند یافت بلکه به دلیل آنکه مجبور به پرورش مولد و خرید مواد اولیه به صورت جزئی از بازار و فروش به سرمایه گزاران می شوند متحمل ضرر های فراوان مالی که ناشی از عدم آگاهی تخصصی برای پرورش و خرید مواد اولیه است میشوند. در زیر توضیح کوتاهی در مورد بلدرچین و پرورش بهینه آن خواهیم داد.   آشنایی با روند تولید بلدرچین در ایران}

^{گوشت بلدرچین به علت فراوانی عناصر معدنی و ویتامینی بیشتری نسبت به سایر طیور از خواص بهتری برخوردار است.پرورش دهندگان  عمده بلدرچین در ایران در آغاز با تولید بالغ بر 2۰۰۰۰ عدد در ماه شروع به فعالیت میکنند و پس از چند ماه با افزایش تولید تمایل به صادرات محصولات دارنند و با بازاریابی های انجام شده می توان گفت درصدی از گوشت تولیدی آنها  در داخل کشور با قیمت خوب به فروش میرسد و مابقی صادر میگردد نکته ای که باید مورد توجه قرار داد کیفیت گوشت است که میتوان با راهکارهای مدیریتی و تغذیه ای به این مهم دست یافت.گوشت بلدرچین به علت استفاده ناچیز از داروها و واکسن های رایج در پرورش طیور از نظر آلودگی در حداقل ممکن قرار دارد ولی با اعمال سیستم های نوین پرورش می توان تولیدی با کیفیت و مقرون به صرفه داشت. در پرورش بلدرچین یک تولید کننده باید تمام چرخه تولید را خود مدیریت کند که شامل روند تولیدجوجه.مولد.کشتار و بسته بندی است. در این مورد پیشنهاد میشود با احداث سالن های پرورش و تقسیم بندی آن ها برای مولد.جوجه و دستگاه جوجه کشی اقدام به شروع پرورش نمود و برای گسترش کار سالنهایی در عرض سالن های فعلی بنا کنیم تا روند تولید به صورت هماهنگ و صنعتی اداره شود.}

^{خصوصیات فیزیولوژیکی و اختصاصی بلدرچین های پرورشی موجود در ایران}

^{از مزایای بارز این پرنده، بلوغ زودرس و سرعت چشم گیر فرایند تکثیر می باشد. بلدرچین های ماده (مولد) تقریبا در ۲ ماهگی یا زمانی کمتر از آن ( بسته به نوع تغذیه و شرایط نگهداری) به بلوغ رسیده و شروع به تخمگذاری می نمایند. با تجربه یک دوره تخمگذاری، مولد ها به طور روزانه به مدت زمان تقریبی ۱۸ تا ۲۴ ماه تحت فرایند تخمگذاری قرار خواهند گرفت. همچنین یک مولد با مصرف تقریبا ۴۰۰ گرم خوراک، تعداد ۱۴ تا ۱۶ عدد تخم را تولید می نماید. بخش اعظمی از جیره غذایی ماده ها را پروتئین و کلسیم تشکیل می دهد . پروتئین به منظور افزایش آمار و حجم تخم و کلسیم به منظور پایداری هر چه بیشتر دوره تخم گذاری و پوسته سالم تخم. تخم بلدرچین از نظر صورت ظاهر و اندازه شبیه سایر همنوعان همانند کبک یا سایر نژاد های بلدرچین همانند بابوایت و کالیفرنیا می باشد. اما در مورد نرها باید چنین افزود که مورد پرورش آنها گوشتی بوده و در عرض ۶ تا ۸ هفته به وزن کامل خود خواهند رسید . رشد نرها تا سن بلوغ متضمن مصرف تقریبی ۱۷۰ گرم خوراک در هر هفته می باشد . جیره غذایی بلدرچین های نر (گوشتی) باید شامل کربوهیدرات و پروتئین باشد . نظر به اینکه بلدرچین پرنده ای کوچک جثه و آرام بوده لذا فرایند پرورش آن به مراتب سهل تر از سایر گونه ماکیان بوده و با هر امکانات موجود در ساده ترین شکل می توان آنها را پرورش داد. نسبت جفتگیری بلدرچین ها ۳ به ۱ (سه ماده و یک نر) بوده که به منظور جلوگیری از نزاع گله و تلفات احتمالی آن، یک نر را با سه ماده در هر قفس نگهداری می کنند. اما در صورتی که مولدها در بستر پرورش یابند، به منظور جلوگیری از نزاع باید ماده های بیشتری را افزود.}

^{ادامه مقاله در قسمت ادامه مطلب...روی کلمه زیر کلیک کنید..}

ادامه نوشته